Top 5 lỗi ánh sáng hay gặp khi quay phim và cách xử lý nhanh

Khi làm video, ánh sáng là yếu tố quyết định người xem có thoải mái khi nhìn vào khung hình hay không. Dù chuẩn bị kỹ đến đâu, thời tiết, không gian hay nhịp độ làm việc gấp gáp trên set vẫn có thể làm ánh sáng thay đổi ngoài ý muốn. Việc nhận biết sớm các lỗi ánh sáng thường gặp sẽ giúp bạn chủ động hơn khi bấm máy. 

1. Nguồn sáng quá gắt làm hình ảnh mất tự nhiên 

Lỗi này thường xảy ra khi bạn quay ngoài trời nắng gắt hoặc trong phòng có đèn mạnh chiếu thẳng vào mặt nhân vật. Khi không có thiết bị che chắn hay làm dịu, hình ảnh dễ bị lóa, đặc biệt là ở phần trán, gò má hoặc những bề mặt phản chiếu.

Dấu hiệu dễ thấy:

• Da mặt bị lóa trắng, mất đi các chi tiết tự nhiên.
• Bóng đổ trên mặt rất đậm, làm đường nét khuôn mặt trông thô cứng.
• Nhân vật nhìn như bị tách rời hẳn khỏi bối cảnh phía sau.

Cách xử lý trên set: Khi thấy nắng hoặc đèn quá gắt, bạn hãy dùng một tấm vải trắng mỏng (hoặc tấm tản sáng) che chắn giữa nguồn sáng và nhân vật để làm mềm ánh sáng. Nếu quay ngoài trời, bạn có thể chủ động dời góc máy vào bóng râm để ánh sáng hài hòa hơn.

Xem thêm: Quay phim, chụp ảnh sự kiện ngoài trời: Hướng dẫn từ A đến Z để ghi lại những khoảnh khắc đáng nhớ 

2. Thiếu sáng khiến khung hình bị hạt và tối mờ

Ngược lại với lỗi trên, thiếu sáng thường gặp khi bạn quay trong nhà chật hẹp hoặc vào buổi tối. Khi không đủ ánh sáng thực tế khi quay, chúng ta thường có thói quen tăng độ nhạy sáng (ISO) của máy ảnh lên cao. Việc này vô tình làm khung hình bị nhiễu hạt và giảm độ sắc nét.

Dấu hiệu dễ thấy:

• Hình ảnh tối tối, nhìn không rõ độ sâu.
• Các mảng tối bị bết lại thành một màu đen xỉn, không tách biệt được chi tiết.
• Màu sắc tổng thể trông nhợt nhạt, thiếu sức sống.

Cách xử lý trên set: Thay vì tăng ISO quá cao làm nát hình, bạn hãy tìm cách mở rộng khẩu độ của ống kính (chuyển về mức F nhỏ nhất có thể). Nếu vẫn tối, hãy tận dụng thêm các nguồn sáng có sẵn xung quanh như ánh sáng từ đèn bàn, đèn tuýp hoặc mở cửa sổ để đón sáng tự nhiên.

Xem thêm: Quay video với ánh sáng yếu 

3. Ánh sáng không đều, chỗ sáng chỗ tối lộn xộn

Hiện tượng này xảy ra khi trong phòng có quá nhiều loại ánh sáng hỗn hợp. Ví dụ, một bên mặt nhân vật hứng ánh sáng xanh từ cửa sổ, bên còn lại lại nhận ánh sáng vàng từ đèn trần. Sự bất hợp lý này khiến khung hình bị chia cắt, gây cảm giác khó chịu cho mắt người xem.

Dấu hiệu dễ thấy:

• Một bên mặt sáng lóa, bên còn lại tối om.
• Hậu cảnh phía sau quá sáng làm chìm nghỉm nhân vật ở phía trước.
• Khung hình lộn xộn, không có sự liên kết về ánh sáng giữa các góc máy.

Cách xử lý trên set: Bạn nên chọn một nguồn sáng chính và tắt bớt các nguồn sáng không liên quan. Nếu dùng ánh sáng cửa sổ, hãy tắt đèn điện trong phòng để tránh bị lẫn màu. Nếu không gian quá chật khó đặt đèn, bạn hãy dùng một tấm xốp trắng hoặc tấm hắt sáng đặt ở phía bên tối để bù lại chút ánh sáng cho cân bằng.

Xem thêm: Bạn biết gì về ánh sáng trong quay phim? 

4. Ánh sáng làm sai lệch màu da và bối cảnh

Đây là lỗi âm thầm ảnh hưởng đến video mà lúc quay ít ai để ý, chỉ đến khi đổ file vào máy tính để dựng mới tá hỏa. Mỗi nguồn sáng có một nhiệt độ màu khác nhau. Nếu bạn không cài đặt lại chế độ cân bằng trắng (White Balance) trên máy cho đúng với thực tế bối cảnh, màu sắc của toàn bộ video sẽ bị đảo lộn.

Dấu hiệu dễ thấy:

• Màu da người nhìn bị ám vàng vọt hoặc xanh xao, thiếu tự nhiên.
• Trang phục, đầu tóc hoặc màu sơn tường bị đổi sang tông màu khác so với ngoài đời thực.
• Việc chỉnh sửa, cân lại màu ở khâu hậu kỳ mất rất nhiều thời gian và dễ làm giảm chất lượng file.

Cách xử lý trên set: Trước khi quay, bạn hãy dành ra 1 phút để chỉnh lại White Balance trên máy quay bằng cách chọn đúng chế độ tương ứng (hình mặt trời nếu quay ngoài trời nắng, hình bóng đèn nếu quay dưới đèn điện). An toàn nhất là bạn dùng một tờ giấy trắng đặt trước ống kính để máy tự nhận diện màu chuẩn.

5. Vì sao ánh sáng trong quay phim thường khó kiểm soát? 

Khác với chụp ảnh tĩnh, ánh sáng trong quay phim phải đảm bảo sự ổn định xuyên suốt nhiều cảnh và nhiều góc máy. Trong thực tế, ánh sáng khi quay chịu ảnh hưởng lớn từ môi trường xung quanh, thời gian và không gian. Một bối cảnh có thể thay đổi ánh sáng chỉ trong vài phút, khiến ekip phải liên tục điều chỉnh để giữ sự nhất quán.

Ngoài ra, nhịp độ làm việc trên set quay cũng khiến việc kiểm soát ánh sáng trở nên khó khăn. Khi phải quay nhanh để kịp tiến độ, các vấn đề ánh sáng khi ghi hình dễ bị bỏ sót. Ánh sáng thực tế khi quay không chỉ phụ thuộc vào thiết bị mà còn vào khả năng quan sát và phản ứng linh hoạt của ekip.

Những yếu tố khiến ánh sáng khó kiểm soát: 

• Ánh sáng tự nhiên thay đổi theo thời gian.
• Không gian quay hạn chế vị trí đặt đèn.
• Nhiều nguồn sáng môi trường xen kẽ.
• Yêu cầu giữ sự liền mạch giữa các cảnh.

Xem thêm: 10 kỹ thuật ánh sáng trong quay phim mà bạn nên biết 

6. Những câu hỏi thường gặp về ánh sáng trong quay chụp

Vì sao cùng một bối cảnh nhưng ánh sáng khác nhau lại cho ra hình ảnh khác nhau?

Ánh sáng thay đổi theo thời gian, góc chiếu và cường độ. Chỉ cần ánh sáng mạnh hơn hoặc lệch hướng, cảm giác hình ảnh đã khác, dù bối cảnh và góc máy không đổi.

Quay chụp ngoài trời có khó kiểm soát ánh sáng hơn trong studio không?

Ngoài trời phụ thuộc nhiều vào ánh sáng tự nhiên. Mây, nắng và thời điểm trong ngày thay đổi liên tục, khiến ánh sáng khó giữ ổn định như khi quay trong không gian kín.

Xem thêm: Những điều cần lưu ý khi quay phóng sự sự kiện 

Có nên thay đổi linh hoạt theo từng bối cảnh quay không?

Nên điều chỉnh ánh sáng theo bối cảnh để hình ảnh phù hợp hơn. Tuy nhiên, cần giữ sự nhất quán để tránh cảm giác hình ảnh bị rời rạc giữa các cảnh quay.

Ánh sáng có ảnh hưởng đến sự liền mạch giữa các cảnh quay không?

Có. Nếu ánh sáng giữa các cảnh chênh lệch quá rõ, người xem dễ nhận ra sự khác biệt và cảm thấy mạch hình ảnh bị đứt quãng.